सूर्य भगवान
★★★★सूर्य ग्रह ★★★★ √●श्रीमद्भागवत पञ्चमस्कन्ध अध्याय २० का संबंध सूर्य से है। द्युलोक तथा भूलोक के बीच की संधि का नाम अन्तरिक्ष है-'अन्तरिक्षं तदुभयसंधितम् ।' इस संधि के मध्यभाग में स्थित भगवान् सूर्य तीनों लोकों को तपाते और प्रकाशित करते हैं... "यन्मध्यगतो भगवांस्तपताम्पतिस्तपन आतपेन त्रिलोकी प्रतपत्यवभासयत्यात्मभासा ।" √● वे भगवान् सूर्य उत्तरायण, दक्षिणायन, विषुवत् नाम वाली क्रमशः मन्द, शीघ्र, सम गतियों से चलते हुए मकरादि राशियों में ऊंचे, नीचे, सम स्थानों में क्रमपूर्वक जा कर दिन को बड़ा, छोटा, समान करते रहते ... "स एष उदगयन दक्षिणायन वैषुवत संज्ञाति मान्द्य शैघ्य समान अभिगतिष्टि आरोहरावरोहण समान स्थानेषु यथासवनमभिपद्यमानो मकरादि राशिष्वहोरात्राणि दीर्घ ह्रस्व समाननानि विद्यते।" √●उत्तरायण का सूर्य तपन कारक है। दक्षिणायन का सूर्य शीतकारक है। √●जब सूर्य भगवान् मेष या तुला राशि पर आते हैं, तब दिन एवं रात समान होते हैं... "यदा मेषतुलयोर्वर्वते तदाहोरात्राणि समानानि भवन्ति।" √●जब वृषभादि पांच राशियों में चलते हैं तब प्रतिमास रात्रियों में एक-एक...